W odpowiedzi na siedzący tryb życia i rosnącą falę otyłości wśród dorosłych i dzieci, Technogym stworzył globalną akcję charytatywną Let’s Move for a better world. Jej celem jest zachęcenie jak największej grupy ludzi do aktywności fizycznej. Akcja jest organizowana w klubach fitness wyposażonych w sprzęt Technogym.

Od 14 do 31 marca 2023 r. osoby ćwiczące w obiektach z całego świata, które biorą udział w kampanii (w klubach, na uczelniach, w hotelach i firmach) będą mogły zbierać jednostki ruchu “Moves”. Ruchy te są sumowane. Po przekroczeniu określonego progu, przeliczane są na nagrody rzeczowe. Technogym ufunduje je następnie i przekaże organizacji walczącej z otyłością wśród dzieci, szkole lub placówce sportowej, wybranej przez klub.

Oprócz ważnego przesłania społecznego, kampania stanowi również bardzo skuteczne narzędzie, dzięki któremu obiekty fitness mogą stać się ambasadorami zdrowego stylu życia i wnieść konkretny wkład w lokalną społeczność. Podczas Let’s Move for a Better World 2023, obiekty mogą zaangażować swoich klientów w specjalne wydarzenia i zajęcia oraz zwiększyć ich lojalność, motywację i frekwencję.

Wspólny cel

Kampania pomaga również w budowaniu ducha zespołu poprzez zachęcanie do osiągnięcia wspólnego celu. Ostatnia edycja pokazała wymierne korzyści dla klubów fitness w tym aspekcie. Frekwencja wzrosła średnio o 26%, liczba nowych członków o 15%, a 86% klubowiczów i pracowników zauważyło, że klienci chętniej ćwiczą razem podczas treningów. W konsekwencji poprawiło to środowisko pracy i zapewniło lepszą atmosferę.

Nie bez znaczenia jest również wymiar wizerunkowy kampanii. Kojarzy się ona bardzo pozytywnie, pomaga budować trwałe relacje nie tylko z klubowiczami, ale również szerszą społecznością lokalną. Atutem kampanii jest jej uniwersalność i dostępność dla każdego: niezależnie od wieku, płci, kondycji fizycznej, predyspozycji zdrowotnych. Każdy, na miarę swoich swoich możliwości, może trenować i tym samym wesprzeć szczytny cel.

Swój udział w akcji kluby fitness mogą zgłosić na stronie do dnia 1 marca 2023: https://www.technogym.com/pl/letsmove/

Artykuł sponsorowany

Artykuł Globalna kampania Technogym promuje zdrowy tryb życia pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Według wyników ankiety* przeprowadzonej przez Benefit Systems Oddział Fitness na grupie 1246 użytkowników, najważniejszą rolą trenera w klubie fitness jest korekta podczas wykonywania ćwiczeń (61,8 proc.). Następnie ankietowani wskazywali na informacje dotyczące działania sprzętu (18,4 proc.), ustalenie planu treningowego (7,6 proc.), motywację (6,6 proc.) i edukację z zakresu prowadzenia zdrowego stylu życia (3,3 proc.). Te oczekiwania wobec trenerów dotyczą uświadomionych i związanych z merytoryką treningową potrzeb klientów.

Rolą trenera personalnego jest wyznaczenie drogi, którą powinien podążać podopieczny, aby mógł realizować swoje potrzeby, towarzyszenie mu podczas tej drogi oraz edukacja.

– Trener powinien być zarówno nauczycielem, jak i motywatorem. Obie role przenikają
się w tym zawodzie wzajemnie. Nauczycielem, bo edukuje w kwestii szeroko pojętej
kultury fizycznej. Motywatorem dlatego, że wiele osób potrzebuje wsparcia z zewnątrz
i zachęty do treningu. Często zdarza mi się słyszeć: „Gdybyśmy nie byli umówieni, to
bym nie przyszedł” lub „Fajnie, że napisałeś, żeby się spotkać”, „Dobrze, że mnie zmotywowałeś do przyjścia do klubu”.

To, jak ważna jest obecność i rola trenera widać u klientów, którzy zaczynają swoją
przygodę z treningiem od zakupu planów treningowych czy kursów online bez trenera. Wiemy, że kupują taki kurs i często nigdy go nie kończą, bo nie znają podstaw, nie są w stanie sami przenieść rozpisanego treningu na siłownię czy zorganizować sobie czasu na trening. W przypadku treningu z trenerem zwykle wygląda to tak, że nawet jeśli nie mamy siły czy motywacji do treningu, idziemy, bo jesteśmy umówieniu, nie chcemy zawieść drugiej osoby, wiemy, że czeka na nas ktoś, kto poświęci nam czas, przypilnuje, zmotywuje.

Trener w roli dietetyka ‒ czy i w jakich wypadkach jest to uzasadnione?

– To zależy. z jakim klientem mamy do czynienia. Jeśli klientem jest w pełni zdrowa osoba, której celem jest wzrost masy mięśniowej lub redukcja tkanki tłuszczowej, to nie widzę problemu w dawaniu wskazówek dietetycznych. Każdy trener personalny powinien znać podstawowe zasady dotyczące żywienia i suplementacji. Drobne wskazówki czego unikać, bądź co dodać do diety mogą tylko poprawić efekty treningowe.

W sytuacji, w której klient ma problemy zdrowotne, trener personalny powinien odesłać taką osobę do dietetyka, bo wykracza to poza jego kompetencje. Nie można być dobrym we wszystkim, bo są to obszerne dziedziny. Dobrym rozwiązaniem jest znalezienie dietetyka, z którym nawiążemy współpracę i będziemy działać ma zasadzie wymiany klientów. Jest to profesjonalne i korzystne dla obu stron. Na pewno indywidualny plan treningowy połączony z odpowiednim planem żywieniowym, da szybsze i pożądane efekty.

Gdzie kończy się rola trenera? W pracy trenera z podopiecznymi często pojawiają się aspekty psychologiczne ‒ w jaki sposób nie przekroczyć cienkiej granicy i nie wejść w rolę psychoterapeuty, jeśli nie ma ku temu kompetencji?

Jeśli chcesz przeczytać ciąg dalszy rozmowy z Michałem Kaczmarkiem, zapraszamy do czytelni online – LINK

Możesz też otrzymać wersję drukowaną magazynu w bezpłatnej prenumeracie – LINK

Artykuł Trener personalny – coach, motywator, nauczyciel czy opiekun? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Medicover corocznie przygotowuje kompleksową analizę stanu zdrowia populacji pracowników korzystających z opieki zdrowotnej oferowanej przez firmę. W ramach tegorocznej, ósmej już edycji raportu „Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2022” przeanalizowano dane 471081 pracowników z 2021 r. w porównaniu do lat 2019-2020.

W tym roku dodatkową część raportu stanowi opracowanie badań ankietowych, zrealizowanych z udziałem blisko 1300 pracowników. W ich ramach badano parametry składające się na zdrowy styl życia (w tym aktywność fizyczną, dietę, a także zdrowie społeczne).

Z tegorocznej edycji raportu ponownie płynie wniosek, że dostęp do jakościowej opieki zdrowotnej przynosi mierzalne oszczędności. Pracodawca, którego personel znajduje się pod opieką Medicover, może zaoszczędzić co najmniej 1245 zł rocznie na każdego pracownika.

Z perspektywy pracodawcy

Autorzy raportu zaznaczają, że najczęstszym powodem wizyty u lekarza jest konsultacja profilaktyczna (w tym wizyty medycyny pracy). Korzysta z niej ponad 50 proc. badanych (2019-2021 r/r). Stanowi to dwukrotnie wyższy odsetek w porównaniu do ogólnej populacji w Polsce. Drugie wśród najczęstszych powodów do konsultacji są choroby układu oddechowego, na trzecim miejscu znalazły się choroby oczu.

Z kolei dane z obszaru zwolnień lekarskich pokazują, że w 2021 o 2,8 proc. spadła liczba zwolnień lekarskich wydawanych z powodu ciąży, porodu lub połogu. Nadal jest to jednak najczęstszy powód zwolnień lekarskich (prawie 36%). Sfery z największym wzrostem absencji to choroby układu ruchu i zaburzenia psychiczne. Jednocześnie dzięki profilaktyce, lepszemu dostępowi do opieki zdrowotnej, w tym telemedycynie oraz właściwemu postępowaniu pacjenci Medicover mają krótszą absencję (2,87 dni) niż w populacji ogólnej w Polsce (6,38 dni). Obniżenie absencji i ograniczenie prezenteizmu przekłada się na uzyskanie 3,51 produktywnego dnia na każdego pracownika. Uwzględniając całą populację 471081 pracowników zyskano: 1,65 mln dni, czyli 7097 lat produktywnych.

Aktywność fizyczna i zbilansowana dieta

Odsetek osób z otyłością (BMI powyżej 30) systematycznie rośnie w ostatnich latach (wzrost o 1,4% od 2019).

Stanowi to wzrastające istotne ryzyko zdrowotne. Zgodnie z wynikami badania oceniającego styl życia, będącego komplementarną częścią tegorocznego raportu Medicover, tylko 32,6% (lub 1 na 3 badanych) badanych uprawia co najmniej 30 minut nieprzerwanej aktywności fizycznej zgodnie z rekomendacjami.

WHO zaleca wszystkim zdrowym dorosłym (18-64 lat) wykonywanie aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności przez 150-300 minut tygodniowo lub 75-150 minut o dużej intensywności.

Więcej przeczytasz już w najbliższym wydaniu Magazynu Fitness Biznes.

Źródło: materiały prasowe Medicover Sp. z o.o.
Fot. Tim van der Kuip/ Unsplash

Artykuł Raport Medicover: pracownik na drodze do zdrowego stylu życia pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

A mogą taką być, bo istnieje cała grupa chorób związanych ze stylem życia – otyłość, cukrzyca, nadciśnienie, hiperlipidemia, udary i zawały, niektóre choroby nowotworowe itp.  Leczenie ich jest zdecydowanie droższe niż zapobieganie. Zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę dwa kluczowe obszary stylu życia w ogromnym stopniu wpływające na stan zdrowia: dietę i aktywność fizyczną.

Laikowi mogłoby się wydawać, że wystarczy przekazać wiedzę osobom z niezdrowymi nawykami (siedzącym trybem życia i nieprawidłową dietą) i stan zdrowia tych osób zacznie się poprawiać, bo wcielą rady w życie. Zmiana stylu życia zależy jednak od bardzo wielu zmiennych, m.in. poziomu wykształcenia, miejsca zamieszkania, statusu społecznego, dostępności zdrowych produktów itd. Programy i szerzej – polityki prozdrowotne muszą się zatem opierać na solidnej wiedzy o tym, co decyduje o zmianie, zaś instytucje przekazujące pieniądze na ich realizację muszą wiedzieć, jakimi wskaźnikami się posługiwać, by je oceniać.

PEN – programy prozdrowotne pod nadzorem

Właśnie zagadnieniem opracowania kluczowych wskaźników nadzoru zdrowotnego w kontekście diety oraz aktywności fizycznej zajęły się całe zespoły naukowców w ramach projektu „Efektywność polityk służących zmianie stylu życia – Sieć Ewaluacji Polityk” (The Policy Evaluation Network – PEN). Projekt prowadzony był przez 28 instytutów badawczych z siedmiu krajów europejskich i Nowej Zelandii. Zadaniem projektu była m.in. synchronizacja systemów nadzoru zdrowia publicznego w całej Europie w celu ograniczenia przypadków chorób przewlekłych oraz identyfikacja interwencji, które skutkują zmianą stylu życia z uwzględnieniem grup socjoekonomicznych.

W pracach dotyczących opracowania wskaźników nadzoru zdrowotnego brały udział m.in. dwie polskie badaczki z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu: prof. Katarzyna Wieczorowska-Tobis i dr hab. Agnieszka Neumann-Podczaska. Rezultaty analiz badaczy zostały opublikowane w cyklu publikacji naukowych na łamach The International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity oraz BMC Public Health.

W jednej z prac: „Health surveillance indicators for diet and physical activity: what is available in European data sets for policy evaluation?” autorzy opracowali katalog aż 139 wskaźników kluczowych nadzoru zdrowotnego dotyczących diety i aktywności fizycznej, przy czym 72 dotyczyło diety, a 67 – aktywności fizycznej.

– Nasz katalog jest źródłem informacji dla kluczowych interesariuszy na temat dostępnych w Europie wskaźników, które wykorzystuje się obecnie w celu ewaluacji polityk wpływających na dietę oraz siedzący tryb życia – czytamy w publikacji.

Badacze zastrzegają, że w ocenie danej interwencji konieczne jest uwzględnienie zarówno otoczenia i uwarunkowań socjoekonomicznych jej beneficjentów, jak i indywidualnych czynników determinujących ich wybory dietetyczne czy aktywność fizyczną.

Współpraca kluczowa

Naukowcy podkreślają, że zapobieganie chorobom cywilizacyjnym w postaci zmiany stylu życia całych populacji wymaga współpracy pomiędzy rządem centralnym, samorządami lokalnymi, środowiskiem naukowym, organizacjami pozarządowymi oraz prywatnymi przedsiębiorcami.

Realna ocena stanu zdrowia i uwarunkowań populacji, dla których projektowana jest konkretna polityka prozdrowotna, opracowanie jej z uwzględnieniem tych uwarunkowań oraz monitorowanie jej wdrażania na podstawie dostępnych wskaźników są tymi działaniami, które pozwalają wydawać środki na programy zdrowotne w formie inwestycji – w zdrowie tej populacji.

Źródło: Isobel Stanley, Agnieszka Neumann-Podczaska, Katarzyna Wieczorowska-Tobis, Gert B M Mensink, Lina Garnica Rosas, Stefanie Do, Karim Abu Omar, Catherine Woods, Wolfgang Ahrens, Antje Hebestreit, Celine Murrin, the PEN Consortium, „Health surveillance indicators for diet and physical activity: what is available in European data sets for policy evaluation?”, European Journal of Public Health, Volume 32, Issue 4, August 2022, Pages 571–577, https://doi.org/10.1093/eurpub/ckac043.

Źródło: PAP
Fot. Emma Simpson/ Unsplash

Artykuł Programy prozdrowotne pod lupą pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Zgodnie z danymi zebranymi w ostatnim raporcie NIZP-PZH, „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania” oczekiwana długość życia Polaków jest nadal krótsza od średniej w państwach UE. W przypadku mężczyzn różnica wynosi 4,5 roku, dla kobiet prawie 2 lata. Na parametr ten silny wpływ mają uwarunkowania społeczne. Mężczyźni z wyższym wykształceniem żyją dłużej od tych z wykształceniem średnim i gimnazjalnym (oraz niższym) – odpowiednio o 7 i 11 lat.

Największym zagrożeniem życia Polaków są schorzenia układu krążenia oraz choroby nowotworowe. Do zwiększenia ryzyka sercowo-naczyniowego bez wątpienia przyczyniają się czynniki niemodyfikowalne. Bardzo ważne są jednak też te, na które każdy z nas ma znaczący wpływ. Wszyscy eksperci podkreślają ogromne znaczenie profilaktyki, ale niestety nadal jej skuteczność pozostawia wiele do życzenia.

Od wiedzy do życia w zdrowiu

– Według raportu “Globalne Obciążenie Chorobami” (ang. Global Burden of Disease), w 2019 roku palenie papierosów odpowiadało za 8,9 mln zgonów na świecie. 6,5 mln osób zmarło z powodu zbyt wysokiego skurczowego ciśnienia krwi, 5,02 mln z powodu nieprawidłowego BMI. W przypadku 7,94 mln osób do zgonu przyczynił się niewłaściwy sposób żywienia. Za 6,67 mln zgonów odpowiadało zanieczyszczenie powietrza. Są to czynniki, na które możemy mieć realny wpływ – wylicza dr n. med. Anna Słowikowska, kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych z Kliniki Kardiochirurgii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, współautorka publikacji „Serce w dobrym stylu. Jak świadomie zarządzać swoim zdrowiem”.

Jak dodaje ekspertka, schorzenia uwarunkowane niewłaściwym stylem życia nie tylko przyczyniają się do wzrostu śmiertelności. One kradną też Polakom sprawność funkcjonalną, tak ważną w wieku senioralnym, oraz lata życia w dobrej kondycji psychofizycznej.

– Behawioralne czynniki ryzyka, czyli te związane z niezdrowym stylem życia, odpowiadają̨ w Polsce za utratę̨ 35,8 proc. lat przeżytych w zdrowiu (43,0 proc. przez mężczyzn i 27,1 proc. przez kobiety). Najważniejsze czynniki ryzyka, które odpowiadają za utracone lata życia w dobrej kondycji, to: palenie tytoniu, wysoki poziom BMI i nieprawidłowe ciśnienie tętnicze – mówi dr Słowikowska.

Zdaniem ekspertki praprzyczyną chorób cywilizacyjnych jest brak skutecznej edukacji z wykorzystaniem zrozumiałych technik komunikacyjnych. To właśnie chęć uzupełnienia tej luki sprawiła, że dr Anna Słowikowska rozpoczęła prace nad publikacją „Serce w dobrym stylu. Jak świadomie zarządzać swoim zdrowiem”.

– Zawodowo jestem związana z Kliniką Kardiochirurgii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Trafiają do nas pacjenci zakwalifikowani do operacji w trybie pilnym lub planowym. Operacja serca to zwykle punkt zwrotny w życiu wielu ludzi. Pacjenci i ich rodziny zawsze zadają dużo pytań dotyczących nie tylko samego zabiegu. Co więcej, bliscy pacjentów są żywo zainteresowani tym, jak należy zmodyfikować swój styl życia, aby uniknąć chorób i pobytu w szpitalu.

Okazuje się, że wiele osób poszukuje rzetelnej wiedzy o czynnikach ryzyka. Chciałoby zrozumieć sens profilaktyki, dlatego przy okazji pobytu w szpitalu kogoś bliskiego pojawia się tak dużo pytań dotyczących zdrowia. Niestety, zdaję sobie sprawę z tego, że te pytania często pozostają bez odpowiedzi. W realiach polskiej ochrony zdrowia lekarze są obciążeni licznymi zadaniami, w tym administracyjnymi. Nie ma czasu na długą, indywidualną rozmowę z każdym pacjentem o wielu aspektach chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy i nowotworów.

Biorąc to wszystko pod uwagę, pomyślałam, że warto byłoby stworzyć coś w rodzaju ciekawego, uniwersalnego poradnika zawierającego informacje o zdrowiu ważne z perspektywy kardiologa i jednocześnie specjalisty chorób wewnętrznych, opartego o twarde dane i wytyczne towarzystw naukowych, ale napisanego prostym językiem, aby ułatwić każdemu podejmowanie decyzji dotyczących własnego zdrowia

– mówi dr Anna Słowikowska.

Zdrowy styl życia – nakazy i zakazy nie wystarczą

Autorka książki „Serce w dobrym stylu” podkreśla, że powstanie publikacji zostało poprzedzone analizą dostępnych danych dotyczących śmiertelności i jej przyczyn. Na jej podstawie dr Anna Słowikowska wyodrębniła najgroźniejsze czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego oraz przedwczesnego zgonu. Wykorzystane informacje pochodziły m.in. z wytycznych Europejskiego i Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego, rekomendacji Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, publikacji pochodzących z recenzowanych czasopism naukowych (np. The Lancet) oraz raportu “Global Burden of Disease”.

– Zgony z powodu chorób serca są w Polsce znacznie częstsze niż̇ w bogatszych krajach Unii Europejskiej. Standaryzowane współczynniki umieralności z powodu chorób serca u mężczyzn w wieku produkcyjnym są̨ prawie 4 razy wyższe niż np. w Holandii. Chociaż wyniki leczenia szpitalnego zawałów serca są w Polsce bardzo dobre, porównywalne z czołówką europejską – wskazuje dr Anna Słowikowska.

Ekspertka nie ograniczyła się jedynie do przekazania prostych zaleceń w formie nakazów i zakazów, ale obszernie, choć przystępnie, wyjaśniła przebieg różnorodnych procesów zachodzących w ludzkim organizmie – oraz to, jaki wpływ mają niezdrowe nawyki.

– Moja publikacja składa się z 40 rozdziałów. Zostały tak skonstruowane, aby każdy mógł odnaleźć odpowiedzi na kluczowe dla zdrowia pytania, a co najważniejsze zrozumieć również sens zaleceń otrzymywanych w szpitalach i przychodniach. Dodatkowym atutem są liczne ilustracje. Moim zamiarem było, aby ilustracje stanowiły zabawną puentę do przekazywanej wiedzy, ale nie zaniżały merytorycznej jakości przekazu – dodaje ekspertka.

Jak zauważa dr Anna Słowikowska, wiele mówi się w ostatnim czasie o efektywnym zarządzaniu w ochronie zdrowia. Najczęściej w kontekście systemu i poszczególnych podmiotów leczniczych. Tymczasem, twierdzi autorka „Serca w dobrym stylu”, należałoby uświadomić społeczeństwu, że życie w dobrym zdrowiu zależne jest w dużej mierze od codziennych wyborów. Każdy z nas powinien świadomie zarządzać własnym zdrowiem.

Pacjent współodpowiedzialny za własne zdrowie

Powołując się na statystyki dotyczące śmiertelności z powodu chorób serca, dr Słowikowska zwraca uwagę na kolejny problem. Pomimo doskonałych wyników leczenia ostrej fazy zawałów serca w Polsce, nadal nie radzimy sobie z prewencją pierwotną i wtórną. Ekspertka docenia niektóre wprowadzane odgórnie inicjatywy, takie jak sugar tax lub program Profilaktyka 40 Plus. Jednak jej zdaniem niewystarczająco uwzględniają one współodpowiedzialność pacjentów za dbanie o własne zdrowie.

– Zdrowie publiczne nie zależy tylko od pracowników ochrony zdrowia ani polityki państwa. Nikt za nikogo nie przestanie palić papierosów. Nie zgłosi się na badania, nie podejmie wysiłku zmierzającego do redukcji masy ciała, wdrożenia odpowiedniej porcji ruchu czy rezygnacji z niezdrowego jedzenia. Trzeba najpierw zrozumieć sens podejmowania prozdrowotnych aktywności, aby je skutecznie realizować

– podkreśla dr Anna Słowikowska.

Jak podkreśla, według danych ESC, Polska od dwóch dekad należy do krajów o wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym.

– W dużej mierze wynika to z braku rzetelnej wiedzy na temat czynników ryzyka. Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że już sama wiedza na temat tych czynników to wielka wartość. Przez ponad sto lat toczyły się badania nad zaburzeniami lipidowymi, dzięki którym wiemy, że trzeba je leczyć zarówno dietą, jak i niekiedy farmakologicznie. Problemem wielu ludzi jest niechęć do korzystania z tych zdobyczy. W trakcie 20 minutowej porady nawet najlepszy lekarz nie jest w stanie wyjaśnić wszystkich aspektów choroby wieńcowej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, dyslipidemii czy przytoczyć pacjentowi kluczowych danych z raportów i rejestrów.

Odpowiednia publikacja napisana przystępnym językiem, ale opierająca się na naukowych źródłach, nieinfantylizująca przekazu może być cennym narzędziem. Zwykłe wypunktowanie czynników ryzyka bez wyjaśnienia sensu podejmowania konkretnych działań jest nieskuteczne. W gruncie rzeczy chodzi o to, aby cieszyć się życiem i unikać szpitali. Sprawnowieczność powinna być celem każdego z nas – podsumowuje.

Źródło: pulsmedycyny.pl/Emilia Grzela

Przeczytaj też Jestem 50 plus

Artykuł Jak promować zdrowy styl życia? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Przed erą insulinoterapii w leczeniu cukrzycy typu 1 za kluczowy uznawano zdrowy styl życia, czyli odpowiednią dietę, ruch, sen. Już wtedy zwracano także uwagę na wiedzę pacjenta na temat swojej choroby. Przełom nastąpił w 1921 r., gdy Frederick Banting wyizolował insulinę. Następnie na przestrzeni XX i w początkach XXI w. dokonał się znaczny postęp w zakresie jej podawania i monitorowania glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 1. M.in. opracowano system CGM czy „sztuczną trzustkę”. Czy dzięki nowoczesnym technologiom pacjent może przestać myśleć o swej chorobie i przestrzeganiu zdrowego stylu życia?

Cukrzyca typu 1: komórki beta wysp trzustkowych potrafią się regenerować?

W przebiegu cukrzycy typu 1 dochodzi do stopniowej redukcji komórek beta wysp trzustkowych. W konsekwencji nie są one w stanie wydzielać wystarczającej ilości insuliny. Wówczas niezbędne jest leczenie substytucyjne. Jednak po wielu latach insulinoterapii (nawet po 20-30), u części chorych zapotrzebowanie na nią spada. Badania Joslin Medalist Study, obejmujące chorych z długotrwałą cukrzycą typu 1 (ok. 60 lat), wykazały, że u znacznego ich odsetka wydzielanie insuliny było zachowane, a tym samym — zmniejszyło się zapotrzebowanie na ten hormon.

Czy zatem komórki beta wysp trzustkowych mają zdolności regeneracyjne? A może pozostają „uśpione”, a w przebiegu choroby pojawiają się bodźce, które pozwalają się im „obudzić”? Jeśli tak, to jakie czynniki o tym decydują?

Zdaniem prof. dr hab. n. med. Doroty Zozulińskiej–Ziółkiewicz, kierownika Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu oraz prezesa Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, korzystnie na resztkowe wydzielanie insuliny u osób z cukrzycą typu 1 może wpłynąć aktywność fizyczna.

Przywołuje przy tym przykład z praktyki klinicznej: 77-letniego pacjenta chorującego na cukrzycę typu 1 od 10. roku życia, który odebrał Medal za Zwycięstwo Nad Cukrzycą.
– To, co pozwoliło mu przeżyć w dobrej kondycji tyle lat, to systematyczna aktywność fizyczna, nie sport wyczynowy, tylko codzienna „ruchliwość”. Pacjent ten uwielbia spacerować — mówi diabetolog.

Cukrzyca typu 1: od czego zależy remisja?

Gdy w początkowym przebiegu cukrzycy typu 1 dochodzi do zmniejszenia zapotrzebowania na insulinę, można mówić o remisji choroby. Wiąże się ona z lepszą kontrolą glikemii, mniejszym ryzykiem ostrych i przewlekłych powikłań oraz szansą na dłuższe życie.

– Po 7 latach trwania cukrzycy typu 1 u dorosłych, którzy doświadczyli częściowej klinicznej jej remisji, a dotyczy to 60-70 proc. pacjentów, ryzyko rozwinięcia się jakiegokolwiek powikłania swoistego dla cukrzycy jest istotnie mniejsze niż w przypadku braku remisji. Wówczas ryzyko pojawienia się powikłań jest czterokrotnie większe — zaznacza prof. Zozulińska-Ziółkiewicz.

– Wiemy — dodaje diabetolog — że w cukrzycy typu 1 rokowanie jest lepsze, gdy zachowane jest wydzielanie endogennej insuliny. Postęp technologiczny pozwala nam „zaglądać” w wyspy Langerhansa i zobaczyć, czy są komórki, które wydzielają insulinę.

Wiadomo także, że pacjent z postacią autoimmunologiczną cukrzycy ma szansę na częściową kliniczną remisję. Jakie jeszcze czynniki zwiększają i zmniejszają możliwość wejście w remisję? Ekspertka wyjaśnia, że jednym z nich jest palenie papierosów.

– Palacz z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 1 ma mniejsze szanse na wystąpienie remisji i na długą remisję. Jeżeli wraz z rozpoznaniem cukrzycy rzuci palenie, szanse te się zwiększają.

Znaczenie w inicjowaniu i podtrzymywaniu częściowej klinicznej remisji u osób z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 1 ma także aktywność fizyczna.

– Znaczna aktywność fizyczna również zwiększa szanse na długą remisję kliniczną (ponadroczną). Niezależnie od wieku, płci, palenia tytoniu, wskaźnika masy ciała, HbA1c, obecności cukrzycowej kwasicy ketonowej, glikemii i liczby autoprzeciwciał przy rozpoznaniu — wyjaśnia prof. Zozulińska-Ziółkiewicz.

Dowodzą tego wyniki badań Zespołu Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu. Inspiracją do nich był pacjent, u którego w 21. roku życia rozpoznano cukrzycę typu 1 z dodatnimi przeciwciałami. Mężczyzna żyje z chorobą już ponad 18 lat. Po otrzymaniu diagnozy rozpoczął przygodę ze sportem. Pacjent ma niewielkie zapotrzebowanie na insulinę, spełniające kryterium remisji, ale tylko wtedy, gdy jest aktywny fizycznie. Wystarczy, że nastąpi przestój w treningach, spowodowany np. chorobą, a zapotrzebowanie dobowe na insulinę u pacjenta znacznie rośnie.

– Kluczowe znaczenie w terapii nowo rozpoznanej cukrzycy typu 1 dla wejścia w okres częściowej klinicznej remisji ma zdrowy styl życia — podkreśla prof. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz.

Cukrzyca typu 1: wzajemny wpływ technologii i stylu życia

Diabetolog zwraca z kolei uwagę, w jak znacznym stopniu do poprawy wyników leczenia pacjentów z cukrzycą typu 1 może przyczynić się technologia. W jednym z badań wykazano, że ciągły podskórny wlew insuliny (CSII) wiąże się ze zmniejszoną progresją retinopatii u dorosłych z cukrzycą typu 1 w porównaniu z metodą wielokrotnych wstrzyknięć insuliny w ciągu doby (MDI). Nie stwierdzono także przejściowego pogorszenia retinopatii po intensyfikacji leczenia osobistą pompą insulinową (OPI).

– Dzięki technologii, tam, gdzie jest dobrze, może być jeszcze lepiej — przekonuje prof. Zozulińska-Ziółkiewicz i przywołuje wyniki kolejnych badań, których kierownikami są prof. dr hab. n. med. Aleksandra Araszkiewicz i dr n. med. Andrzej Gawrecki z Katedry i Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych UM w Poznaniu. Wzięli w nich udział pacjenci z cukrzycą typu 1, którzy stosowali system pętli zamkniętej.

– Pacjenci ci mieli dobrze wyrównaną glikemię, ale dzięki temu systemowi osiągnęli zdecydowanie lepsze wyniki stabilniejszej glikemii — wyjaśnia ekspertka i przypomina, że nie zawsze się tak dzieje. Nowoczesne technologie nie dla wszystkich są idealnym rozwiązaniem.

– Zapotrzebowanie na insulinę „u zapętlonych” może być fizjologiczne. Ale insulina może być pompowana w takiej ilości, że to zapotrzebowanie już fizjologicznym nie jest. Pamiętajmy, że insulina jest podawana w miejsce, które nie jest fizjologiczne. Podawanie insuliny podskórnie generuje insulinooporność. A im większe pompowanie insuliny, by dotrzeć do normoglikemii, tym większe ryzyko na uruchomienie błędnego koła insulinooporności.

Dlatego zachęcam do stosowania narzędzia do szybkiego zużywania glukozy. To systematyczna aktywność fizyczna. Pozwala ona zmniejszyć dobowe zapotrzebowanie na insulinę

— przypomina ekspertka.

Sama technologia (pętla zamknięta) może więc dać normoglikemię, ale nie gwarantuje zdrowia.
– Dzięki technologiom można przestać myśleć o cukrzycy, ale nie o zdrowym stylu życia, zgodnie z twierdzeniem doktora Wojciecha Oczki, że „ruch jest w stanie zastąpić prawie każdy lek, ale wszystkie leki razem wzięte nie zastąpią ruchu”. Prawie każdy lek, bo ruch nie zastąpi insuliny u pacjenta z cukrzycą typu 1, ale pozwoli jej lepiej pracować. Ten ruch i podejmowany wysiłek fizyczny są zdecydowanie bezpieczniejsze dla chorego leczonego insuliną, jeżeli pacjent korzysta z nowoczesnych systemów ciągłego monitorowania stężenia glukozy — wskazuje prof. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz.

Diabetolog zwraca także uwagę na pewien technologiczny paradoks.

– Nowoczesne technologie ułatwiają rozleniwienie fizyczne, a to m.in. czynnik rozwoju chorób autoimmunologicznych, w tym cukrzycy typu 1. Jednak potem dzięki technologiom potrafimy ułatwić życie pacjentom z cukrzycą typu 1 — mówi ekspertka.

Podsumowując

Postęp technologiczny insulinoterapii sprzyja zdrowemu stylowi życia, a ten pozwala na lepszą pracę insuliny. Należy traktować te elementy jako równoważne, w łączności, a nie rozważać, który z nich jest ważniejszy.

Na podstawie wykładu wygłoszonego w czerwcu podczas XXII Zjazdu Naukowego Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Źródło: opracowano na podstawie materiałów prasowych pulsmedycyny.pl/
Monika Majewska

Artykuł Cukrzyca typu 1 – technologie czy styl życia kluczowe w terapii? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.